Heiligegeest

,,Als" en ,,Maar"
                                                                 
                                                                  Vriendelijk koutend voor het open venster,
                                                                  Zat eens een zevental knapen bijeen.
                                                                  Plotseling nadert een beeld'laar op krukken;
                                                                  Smekend strekt hij de hand naar hen heen:
                                                                  ,,Ach, lieve vrienden, ziet mijn ellende,
                                                                  Zendt mij niet zonder een aalmoes voorbij;
                                                                  Eenmaal, ach, kende ik gezegender tijden,
                                                                  Was ik een knaap, zo gelukkig als gij".

                                                                 
,, Waart gij als wij?" vroeg toen een van de zeven,
                                                                  Waardoor werdt ge, hetgeen ge nu zijt?
                                                                  Leer ons in tijds uwe wegen nog kennen,
                                                                 Dat onze voet ze voorzichtig vermijdt!"
                                                                  ,,Ach, mijne vrienden! twee vijanden zijn het
                                                                  Die mij berokkenden 't grootste gevaar.
                                                                  Al mijne nood, mijn verdriet en ellende
                                                                  Heb ik te wijten aan 't ,,Als" en het ,,Maar".


                                                                 
Toen ik nog jong was, sprak dikwijls mijn moeder
                                                                  Mij van de liefde en vreze van God;
                                                                  Bad mij zo ernstig de zonde te haten
                                                                  En mij te richten naar 's Heeren gebod.
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                  Als ik maar had naar mijn moeder gehoord.
                                                                  Maar, dacht ik heim'lijk, ik ben nog zo jeugdig',
                                                                  Waarom mijn vreugde door vroomheid gestoord?

                                                                  ,,Frits," zei mijn vader, ,,wees vlijtig en spaarzaam,
                                                                  Wees toch wat zind'lijk op kleed en gelaat.
                                                                  Was uw gezicht toch en reinig uw handen,
                                                                  Loop niet zo haveloos thuis en op straat.
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                  Als ik gedaan had wat vader mij ried,
                                                                  Maar, dacht ik heimelijk, waartoe al die moeite?
                                                                  Borst'len en wassen geeft stof en verdriet.


                                                                 
Toen ik op school kwam wou meester mij leren,
                                                                  Gaf mij een boek en een lei en een grift.
                                                                  ,,Frits" zei hij, ,,leer toch uw lessen wat beter,
                                                                  Reken wat vlugger, schrijf netter uw schrift".
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                  Als ik gedaan had naar meesters beleid.
                                                                 Maar, dacht ik heimelijk, dat lezen en schrijven
                                                                 Zal ik we leren, dat heeft nog wel tijd.

                                                                  Eens met een troep mijner schoolkameraden
                                                                  Sloop ik des nachts in de tuin van de smid.
                                                                  ,,Frits", riepen zij allen, ,,durft ge wel te stelen
                                                                  Wat daar omhoog aan die appelboom zit?"
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                  Als ik gevolgd had de stem in mijn borst.
                                                                  Maar, dacht ik, hoe zou mij ieder belachen
                                                                  Zo ik dat waagstuk niet uitvoeren dorst.


                                                                 
Toen ik van school kwam wou niemand mij hebben
                                                                  Daar ik een a voor een b niet verstond.
                                                                  Elk kende mij als een guit van de guiten,
                                                                  Morsig en haveloos zwierf ik in 't rond.
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                 Als ik toen nog maar aan 't werk was gegaan.
                                                                  Maar als een leergast in 't werkpak te lopen,
                                                                  Neen, mijn vrienden! dat stond mij niet aan.


                                                                 
Vader en moeder, ach, stierven van droefheid,
                                                                  Nu kwamen honger en kommer en nood.
                                                                  Al wat ik kon was de straten te slijpen.
                                                                  Maar, mijne vrienden, dat bracht mij geen brood.
                                                                  En ik was zeker geen beed'laar geworden
                                                                  Als ik nog toen in mij zelf was gekeerd.
                                                                  Maar mijn zonden oprecht te belijden,
                                                                  Ach, mijn vrienden, dat was ik verleerd.

                                                                 
's Nachts stal ik de appels en peren der bomen,
                                                                  Brak ik het lood van de tuinhuizen af;
                                                                  Doch ik werd spoedig gevangen genomen
                                                                  En in het tuchthuis ontving ik mijn straf.
                                                                  Nog zou ik toen zijn geholpen geworden
                                                                  Als ik maar had in Gods liefde geloofd.
                                                                 Maar, dacht ik morrend, zou God mij beminnen,
                                                                  Hij, die mij thans van mijn vrijheid berooft?
            
                                                                 
Eindelijk weer uit het tuchthuis ontslagen,
                                                                  Sloop ik daar heen in verachting en schand.
                                                                  Als een gevloekte, gejaagde en gemeden
                                                                  Nam ik het roversbedrijf weer te hand.
                                                                  Nog was het tijd om mijn weg te verkeren
                                                                  Als ik geloofd had: bij God is genâ.
                                                                  Maar, dacht ik in de verharding mijns harten,
                                                                  Thans mij bekeren? - neen, dat is te spa.

                                                                 
Eens op een nacht, door de honger gedreven,
                                                                  Klauterde ik over een tuinschutting heen....
                                                                  Plotseling valt er een schot in de verte,
                                                                  Helaas! de kogel verbrijzelt mijn been.
                                                                  En mijn wond was gewis nog genezen
                                                                  Als ik mij had in Gods handen vertrouwd.
                                                                  Maar, om mijn eigen verlosser te wezen,
                                                                  Kroop ik, al steunend, naar 't dichtste van 't woud.

                                                                 
Uren lang lag ik op de vochtige bodem;
                                                                  Smarten op smarten doorpriemdem mijn been.
                                                                  Eindlijk vonden mij jagersgezellen,
                                                                  Droegen mij kermend naar 't hospitaal heen.
                                                                  Daar opende eindelijk God mij de ogen,
                                                                  Daar zag ik de afgrond, wiens rand ik betrad;
                                                                  En voor mijn Redder ter neder gebogen
                                                                  Vond ik die God, die mij lief heeft gehad.

                                                                 
Thans ben ik kreupel, 't gevolg mijner zonden,
                                                                  Thans zoek ik beed'lend mijn schamel stuk brood.
                                                                  Vrienden, merkt op deze bittere waarheid:
                                                                  Ik kwam door ,,Als en Maar" in de nood.
                                                                  ,,Amen en Ja" zijn des Heeren geboden,
                                                                  't ,,Als en het Maar" brengt de ziel in gevaar.
                                                                  Daarom, indien gij gelukkig wilt worden,
                                                                  Hoedt u, mijn vrienden! voor 't ,,Als" en het ,,Maar".

                                                 
                                                                                                                
Naar index